Tin Mừng (Mt 6, 1-6.16-18)
Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh. ✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
1 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Khi làm việc lành phúc đức, anh em phải coi chừng, chớ có phô trương cho thiên hạ thấy. Bằng không, anh em sẽ chẳng được Cha của anh em, Đấng ngự trên trời, ban thưởng. 2 Vậy khi bố thí, đừng có khua chiêng đánh trống, như bọn đạo đức giả thường biểu diễn trong hội đường và ngoài phố xá, cốt để người ta khen. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. 3 Còn anh, khi bố thí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm, 4 để việc anh bố thí được kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh.
5 “Và khi cầu nguyện, anh em đừng làm như bọn đạo đức giả: chúng thích đứng cầu nguyện trong các hội đường, hoặc ngoài các ngã ba ngã tư, cho người ta thấy. Thầy bảo thật anh em: chúng đã được phần thưởng rồi. 6 Còn anh, khi cầu nguyện, hãy vào phòng, đóng cửa lại, và cầu nguyện cùng Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh.
16 “Rồi khi ăn chay, anh em chớ làm bộ rầu rĩ như bọn đạo đức giả: chúng làm cho ra vẻ thiểu não, để thiên hạ thấy là chúng ăn chay. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. 17 Còn anh, khi ăn chay, nên rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm, 18 để không ai thấy là anh ăn chay ngoại trừ Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh.”
=============
CON ĐƯỜNG SÁM HỐI
WMTGHH - “Nhân vô thập toàn” – con người không ai trọn vẹn. Trên hành trình đời mình, ta không ít lần vấp ngã, thậm chí lặp đi lặp lại những lỗi lầm cũ. Thế nhưng, sai lầm không phải là ngõ cụt đối với những ai biết dừng lại, lắng nghe tiếng lương tâm, khiêm tốn nhìn nhận thiếu sót và chân thành sám hối để trở về với Thiên Chúa. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu mở ra cho chúng ta một lối đi đầy ánh sáng. Ngài chỉ cho ta ba phương thế cũng là ba con đường ân sủng để canh tân tâm hồn và trở về trong Mùa Chay thánh này: sống bác ái, siêng năng cầu nguyện và thực hành ăn chay. Qua đó, mỗi người được mời gọi thanh luyện lòng mình, để tình yêu được lớn lên, đức tin được củng cố và đời sống trở nên đẹp lòng Chúa hơn mỗi ngày.
Trước tiên, Chúa Giêsu mời gọi mỗi người chúng ta sám hối bằng cách làm việc bác ái cách kín đáo. Người đã nhắn nhủ các môn đệ cách kĩ lưỡng “khi làm việc lành phúc đức, anh em phải coi chừng, chớ có phô trương cho thiên hạ thấy; khi bố thí, đừng khua chiêng, đánh trống như bọn đạo đức giả” (Mt 6,1-2). Chúa muốn các việc làm của ta phát xuất từ tấm lòng chân thật và một con tim biết yêu thương. Ngày hôm nay, có rất nhiều người có tấm lòng quảng đại, sẻ chia. Họ luôn âm thầm giúp đỡ những người nghèo khổ, yếu đau trong xã hội hầu mong mọi người được bình an, hạnh phúc mà không cần được người ta trả ơn hay được mọi người biết đến. Họ làm không vì lời khen ngợi, tôn vinh nhưng vì tình yêu chân thành phát xuất từ con tim biết yêu thương, vì tình bác ái nồng nàn, vì tình liên đới giữa con người với nhau. Họ làm không vì muốn người khác mang ơn, đáp trả nhưng làm vì chính họ muốn trả ơn Thiên Chúa. Bởi những gì họ có đều là hồng ân Chúa ban. Vì thế, họ phải trao ban tình yêu của Chúa đến với những người nghèo đói bằng những việc bác ái cụ thể. Bên cạnh đó, vẫn còn những người dùng những công việc bác ái để đánh bóng tên tuổi mình hay làm bác ái chỉ để nâng cao danh dự cho bản thân được người khác ca tụng, tôn vinh. Nhưng có biết bao người nghèo đói, khổ cực, bất hạnh sống xung quanh họ lại vô tâm hững hờ chẳng hề quan tâm. Bởi họ nghĩ rằng, giúp đỡ những người này họ sẽ không được ai biết đến. Đây chính là việc bác ái phô trương mà Chúa Giêsu nhắc nhở mỗi người chúng ta trong bài Tin Mừng hôm nay.
Quả thực, mỗi người chúng ta đã đón nhận biết bao ân sủng của Thiên Chúa tuôn trào ra trên cuộc đời. Đó là món quà Chúa tặng ban cách nhưng không cho chúng ta nên chính mỗi người cũng phải chia sẻ cho người khác bằng các bước ra khỏi cái tôi ích kỷ của mình để biết mở ra trao ban và chia sẻ cho người khác. Làm việc bác ái cách âm thầm kín đáo là con đường sám hối giúp mỗi người bước theo sát dấu chân Đức Kitô hơn.
Thứ đến, Chúa Giêsu mời gọi mỗi người sám hối bằng cách cầu nguyện cách kín đáo. Chúa Giêsu đã mượn hình ảnh của nhóm đạo đức giả để nhắc nhở mỗi người chúng ta: “Khi các con cầu nguyện, thì cũng chớ làm như những kẻ giả hình: họ ưa đứng cầu nguyện giữa hội đường và các ngả đàng, để thiên hạ trông thấy”. Chúa Giêsu muốn mời gọi mỗi người hãy bước vào căn phòng nội tâm của của mình để tâm hồn mình đối diện với Chúa: “Còn con khi cầu nguyện, thì hãy vào phòng đóng cửa lại mà cầu xin với Cha con, Ðấng ngự nơi bí ẩn, và Cha con, Ðấng thấu suốt mọi bí ẩn, sẽ trả công cho con”. Đồng thời, Chúa mời gọi chúng ta đóng kín cánh cửa của đam mê, danh vọng, thú vui trần gian để cầu nguyện cùng Thiên Chúa. Cầu nguyện là con đường sám hối khi chúng ta không tìm lời khen ngợi, tôn vinh của người đời nhưng là chúng ta đi tìm Chúa, chấp nhận làm rỗng mình để cho Chúa bước vào cuộc đời ta, để người chiếm đoạt ta và ta thuộc trọn về Ngài. Bởi lẽ, chính Chúa Giêsu là Thiên Chúa Ngài cũng không mong được người đời ca tụng, tôn vinh. Vì thế, Ngài luôn tìm nơi thanh vắng để cầu nguyện và tâm sự cùng Chúa Cha: “Sáng sớm, lúc trời còn tối mịt, Người đã dậy, đi ra một nơi hoang vắng và cầu nguyện ở đó” (Mc 1,35); “Người lên núi một mình mà cầu nguyện” (Mt 14,25); “Đức Giêsu đi ra núi cầu nguyện, và Người đã thức suốt đêm cầu nguyện cùng Thiên Chúa” (Lc 6,12). Bước vào mùa chay thánh, Chúa Giêsu mời gọi mỗi người chúng ta hãy tạm gác những bộn bề, lo toan của của cuộc sống, trở về trong căn phòng kín đáo của lòng mình để cầu nguyện, thống hối, ăn năn trở về cùng Chúa.
Cuối cùng, Chúa Giê-su mời chúng ta sám hối bằng con đường ăn chay cách kín đáo: “Khi các con ăn chay, thì đừng làm như bọn giả hình thiểu não: họ làm cho mặt mũi ủ dột, để có vẻ ăn chay trước mặt người ta”. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta ăn chay một cách thật lòng, không khoe khoang để được người khác biết đến. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã dạy: “Chay tịnh, nghĩa là học cách thay đổi thái độ của chúng ta đối với người khác và tất cả những loài thọ tạo, học cách từ bỏ cám dỗ “nuốt chửng” mọi thứ để thỏa mãn lòng khao khát tham lam của chúng ta và sẵn sàng chịu đựng cho tình yêu, là điều có thể lấp đầy sự trống rỗng trong con tim chúng ta”. Như vậy, ăn chay giúp chúng ta chế ngự những đam mê của xác thịt để hàn gắn lại tình bạn với Thiên Chúa và lớn lên trong tình yêu của Ngài. Nhờ ăn chay con người được tự do hơn , thong dong hơn để sống theo ý Chúa. Khi ăn chay thân xác chúng ta sẽ đói, ta sẽ thấy mình đói khát Thiên Chúa và mong đến với Ngài. Không những thế, ăn chay còn giúp ta chế ngự tính ích kỉ hay làm ta co cụm lại. Nhờ đó, ta biết mở lòng ra trước nhu cầu của tha nhân và chia sẻ cho những người chung quanh. Ăn chay lại trở thành phương tiện giúp ta làm việc bác ái. Như vậy, chay tịnh, cầu nguyện và bác ái là con đường sám hối giúp ta tiến gần đến Đức Kitô là cùng đích của cuộc đời chúng ta.
Con đường sám hối mà Chúa dạy, chúng ta không chỉ dừng lại trong 40 ngày chay thánh nhưng là con đưỡng dẫn chúng ta đi đến suốt cả cuộc đời. Đó là con đường giúp ích cho cuộc sống mai hậu của mỗi người. Chính Thiên Chúa là Đấng thấu suốt những gì kín đáo sẽ ban thưởng gấp trăm, gấp bội cho ta. Lời mời gọi của Chúa vừa tha thiết, vừa mãnh liệt hầu mong từng Kitô hữu sống mùa Chay thánh với ý nghĩa đích thực của cuộc trở về, sám hối và canh tân. Khởi đầu mùa chay Giáo hội bắt đầu bằng nghi thức sức tro trên đầu. Nghi thức xức tro nhắc nhở các tín hữu hãy nhớ rằng: “Ngươi là bụi tro và sẽ trở về bụi tro”. Điều này nhắc nhở người tín hữu hãy ý thức thân phận mỏng giòn yếu đuối của mình một ngày nào đó chúng ta sẽ chết và trở nên như nắm tro tàn. Vì thế khi xức tro bằng một ý hướng ngay lành và một tâm hồn chân thành sám hối, nghi thức này sẽ cho chúng ta sự khiêm tốn cần thiết để đón nhận bài học rất quý giá. Chỉ cần một lần xuôi tay nhắm mắt cũng đủ để chúng ta tan biến tất cả. Đồng thời, mùa chay giúp chúng ta có thời gian để chuẩn bị tâm hồn đón mừng Chúa Phục sinh. Bởi đó, đời sống trần thế không phải là đích đến để con người vui hưởng khoái lạc mà là nơi con người lập công phúc trước mặt Thiên Chúa bằng con đường sám hối cụ thể: bác ái, cầu nguyện và ăn chay.
Lạy Chúa, Chúa thấu suốt thân phận yếu hèn của chúng con, mỏng manh như cánh hoa sớm nở chiều tàn, dễ tươi nở mà cũng chóng úa phai. Giữa những giới hạn và chao đảo của lòng mình, xin Chúa thương nâng đỡ và luôn đồng hành, để chúng con can đảm bước vào mùa tập luyện thiêng liêng với trọn vẹn tâm hồn và lòng tín thác. Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã chỉ cho chúng con con đường sám hối chân thành để được giao hòa với Thiên Chúa và trở về trong vòng tay yêu thương của Ngài. Xin cho chúng con biết không ngừng thanh luyện cõi lòng, gột rửa những gì còn ích kỷ, hẹp hòi, để đời sống ngày một nên trong sáng và thánh thiện, đẹp lòng Chúa hơn. Xin dẫn dắt chúng con trên hành trình Mùa Chay này, để qua từng cố gắng nhỏ bé, chúng con được lớn lên trong ân sủng và vững bước tiến về ơn cứu độ muôn đời. Amen.
Điểm Mục Vụ Đồng Đam